Serie: De mendeliaanse revolutie

In het begin van de twintigste eeuw voltrok zich in de biologie een omwenteling in het denken over de relatie tussen ontwikkeling, overerving en omgeving die bekend staat als ‘de mendeliaanse revolutie.’ De bijdragen in deze serie bespreken een aantal hoogtepunten van deze omwenteling. Als er een nieuwe bijdrage in deze serie verschijnt wordt dit overzicht geupdated.

1) Het overlopende-meertjesmodel van transgenerationele ontwikkeling (11 januari 2017)

Tot aan het eind van de negentiende eeuw werden ontwikkeling,1 regeneratie, voortplanting, overerving en, soms, evolutie gezien als verschillende aspecten van een transgenerationeel ontwikkelingsproces. In deze eerste post beschrijf ik dit ‘overlopende-meertjesmodel’ van overerving en ontwikkeling. Verderop in de serie zal ik bespreken hoe in de discussie over Darwins theorie van evolutie door natuurlijke selectie een alternatief model ontwikkeld werd waarin overerving en ontwikkeling als twee onderscheiden processen naar voren komen.

2) Mendels ontwikkelingswet (18 januari 2017)

In 1866 publiceerde een augustijnse monnik, Gregor Mendel, een verslag van een grootschalig experimenteel onderzoek naar de ontwikkeling van plantenhybriden. Hoewel dit paper, “Versuche über Pflanzen-Hybriden”, aanvankelijk nauwelijks aandacht kreeg, staat Mendel vanwege dit paper sinds het begin van de 20ste eeuw te boek als ‘de vader van de genetica.’

3) Darwins revolutie (25 januari 2017)

De omwenteling in het denken over de relatie tussen overerving, ontwikkeling en omgeving die het onderwerp is van deze serie voltrok zich in het spoor van de, veel bekendere, omwenteling in het denken over de oorsprong van soorten, die werd ingeluid door Charles Darwins beroemde On the Origin of Species (1859). In deze bijdrage bespreek ik een element van de darwiniaanse omwenteling dat in de loop der tijd cruciaal bleek voor de ontwikkeling van de mendeliaanse revolutie: de introductie van het populatie-denken.

4) Van overlopende meertjes naar wortelstokken (2 februari 2017)

In het debat over variatie naar aanleiding van Darwins theorie van evolutie door natuurlijke selectie komt een nieuw model van de relatie tussen overerving en ontwikkeling naar voren: het wortelstokmodel.

5) Hugo de Vries’ verklaring van Mendels ontwikkelingswet (9 februari 2017)

In de vorige bijdrage besprak ik hoe het wortelstokmodel van overerving en ontwikkeling in de tweede helft van de 80-er jaren in de 19e eeuw de ruimte creëerde voor een nieuwe discipline: de studie van erfelijkheid. Hugo de Vries’ verklaring van Mendels (1866) bevindingen gaf de aanzet tot de daadwerkelijke ontwikkeling van dit vak in de eerste decade van de 20ste eeuw.


  1. De term ‘ontwikkeling’ slaat, zoals in de biologie gebruikelijk is, op de individuele ontwikkeling van eicel tot volwassen individu (tenzij uit de context anders blijkt). 
Advertenties

, ,

%d bloggers liken dit: